Waarom een Open Vertaling?
✓ V0.10 beta nu online! De leesversie van de Open Vertaling is beschikbaar op Gods Woord. Kanttekeningen, Strong’s nummers en verklaringen volgen nog.
Alle moderne Nederlandse bijbelvertalingen (HSV, NBV21, BGT) zijn beschermd door auteursrecht. Dat betekent dat je ze niet vrij mag kopiëren, delen of hergebruiken zonder toestemming van de uitgever.
Er zijn wel vertalingen die in het publiek domein vallen, zoals de Statenvertaling (1637/1888) en de Petrus Canisiusvertaling (1929). Maar deze zijn door hun verouderde taalgebruik voor veel mensen lastig leesbaar. Ze vormen echter een uitstekend vertrekpunt: trouw aan de grondtekst en vrij van rechten.
Wij geloven dat Gods Woord niet achter een copyright hoort te zitten. Daarom werken we aan de Open Vertaling: een herziening van de Statenvertaling in begrijpelijk Nederlands die vrij is van auteursrecht.
Public Domain (CC0)
De Open Vertaling is vrijgegeven onder CC0. Iedereen mag de tekst vrij gebruiken, kopiëren, drukken en verspreiden. Zonder toestemming. Zonder kosten. Voor altijd.
Psalm 119:105 Uw woord is een lamp voor mijn voet en een licht op mijn pad.
Kernprincipe
De SV1888 is het vertrekpunt. Wijzig alleen wat werkelijk niet meer begrepen wordt. Letterlijkheid gaat voor leesbaarheid. Elk woord dat behouden kan worden, wordt behouden.
De Nederlandse bijbelvertalingen vormen een spectrum van letterlijk naar vrij:
SV 1637 → SV 1888 → Open Vertaling → NBG-51 → HSV → EBV → NBV-21
De Open Vertaling staat zo dicht mogelijk bij de SV1888. Afwijkingen worden alleen gemaakt voor naamvallen die niet meer begrepen worden, de Godsnaam, en verouderde vervoegingen.
Wat wordt gewijzigd
Minimale modernisering
Alleen deze categorieën worden aangepast:
| SV 1888 | Open Vertaling | Toelichting |
|---|---|---|
| den / der / des | de / van de / van het | Naamvallen |
| dien / dezen / denzelven | die / deze | Verwijzende naamvallen |
| hetwelk | dat / waarin | Betrekkelijk voornaamwoord |
| gij / Gij | u / U | Aanspreekvorm |
| zeide | zei | Verleden tijd (“zeiden” blijft) |
| Neen | Nee | Moderne spelling |
| Habel | Abel | Gangbare Nederlandse spelling |
| dewijl | omdat | Verouderd voegwoord |
| doch | maar / echter | Verouderd voegwoord |
| hetgeen | wat | Verouderd voornaamwoord |
| iegelijk | iedereen / elk | Verouderd voornaamwoord |
| wederom | opnieuw / weer | Verouderd bijwoord |
| terstond | meteen | Verouderd bijwoord |
| mitsgaders | en ook / samen met | Verouderd voegwoord |
| desgelijks | evenzo / ook | Verouderd bijwoord |
| ganse | gehele | Verouderd bijvoeglijk naamwoord |
| eer (= voordat) | voordat | Verouderd voegwoord |
| moede | moe | Verouderde vorm |
| wien | wie | Verouderde naamval |
| dezer / dezes | van deze | Verouderde naamval |
| maagschap | familie / verwanten | Verouderd woord |
| have | bezittingen / goederen | Verouderd woord |
| verbeidde | wachtte | Verouderd werkwoord |
| vertoefde | bleef / wachtte | Verouderd werkwoord |
| wederkeren | terugkeren | Verouderd werkwoord |
| gedichtsel | maaksel / schepsel | Verouderd woord |
| voorts | verder / vervolgens | Verouderd bijwoord |
| voorwaar | werkelijk / zeker | Verouderd bijwoord |
| lieden | mensen | Verouderd woord |
| wijfje | vrouwtje | Verouderd woord |
| alleenlijk | alleen / slechts | Verouderd bijwoord |
| overmits | omdat / aangezien | Verouderd voegwoord |
| geenszins | in geen geval | Verouderd bijwoord |
| droefheid | verdriet | Verouderd woord |
| tegenwoordigheid | aanwezigheid | Verouderd woord |
| gramschap | woede / toorn | Verouderd woord |
| aardrijk | aarde / land | Verouderd woord |
| nevens | naast / bij | Verouderd voorzetsel |
| wijders | verder | Verouderd bijwoord |
| arend | adelaar | Verouderd woord |
| derhalve | daarom | Verouderd bijwoord |
| benevens | naast / samen met | Verouderd voorzetsel |
| nademaal | aangezien | Verouderd voegwoord |
| naardien | aangezien / omdat | Verouderd voegwoord |
| altemaal | allemaal | Verouderde spelling |
Bijbelse uitdrukkingsvormen behouden
| Niet gebruiken | Wel gebruiken | Toelichting |
|---|---|---|
| Laat er licht zijn | Er zij licht | Jussief-vorm met gebiedende kracht |
| Laat de aarde voortbrengen | De aarde brenge voort | Directe gebiedsvorm bij Gods scheppingswoorden |
| Laten Wij mensen maken | Laat Ons mensen maken | “Ons” behouden als aanspreekvorm van de Drie-eenheid |
Zinsbouw
Volg de zinsbouw van de SV1888 zo nauw mogelijk. Splits lange zinnen niet op en voeg geen woorden toe die niet in de brontekst staan. De zinsopbouw mag “krom” zijn naar moderne maatstaven — de oorspronkelijke structuur weegt zwaarder dan vloeiend modern proza.
Godsnamen
Oude Testament
| Statenvertaling | Open Vertaling | Hebreeuws |
|---|---|---|
| HEERE | JAHWEH | יהוה (JHWH) |
| God | God | אלהים (Elohim) |
| de HEERE God | God JAHWEH | יהוה אלהים — God eerst, dan de Naam |
| Heere HEERE | Adonai JAHWEH | אדני יהוה |
| Heere (= Adonai) | Heere | אדני — niet JAHWEH; dit is een andere titel |
| HEERE der heirscharen | JAHWEH van de legermachten | יהוה צבאות (JHWH Tsevaot) |
| God de Almachtige | El Shaddai | אל שדי |
| God de Allerhoogste | El Elyon | אל עליון |
Nieuwe Testament
| Statenvertaling | Open Vertaling | Grieks |
|---|---|---|
| Heere (= God, in OT-citaten) | JAHWEH [Kurios] | Κυριος |
| Heere (= Jezus) | Heer [Kurios] | Κυριος |
| God | God [Theos] | Θεος |
| Christus | Christus [Christos] | Χριστος |
| Jezus | Jezus [Ièsous] | Ἰησους |
Brontekstkeuze
Oude Testament
Primaire brontekst: BHS/BHQ (Codex Leningradensis).
Dode Zeerollen- en LXX-varianten worden in kanttekeningen vermeld waar relevant.
Nieuwe Testament
Primaire brontekst: NA28/ECM.
Waar de SV een TR-lezing volgt die niet in de oudste handschriften staat, wordt de NA28-lezing overgenomen. De TR-lezing wordt in de kanttekening vermeld.
Theologische keuzes
- Dodenrijk: “dodenrijk” in plaats van “hel” in het Oude Testament (Sheol consequent)
- Geest/vlees: Waar tegenover elkaar (Romeinen 8): “geest” met kleine letter
Tijdsgebonden disputen vermijden
De kanttekeningen vermijden tijdsgebonden theologische disputen (Contraremonstranten–Remonstranten, anti-katholieke polemiek). De tekst moet puur bijbels blijven. Waar de grondtekst meerdere lezingen toelaat, worden deze eerlijk naast elkaar gepresenteerd.
Geen nuancering op Gods Woord
Formuleringen in kanttekeningen die Gods Woord nuanceren of relativeren worden verwijderd. Bijvoorbeeld “Op menselijke wijze over God gesproken” bij Gen. 8:1 suggereert dat de tekst eigenlijk iets anders bedoelt dan wat er staat. Wij nemen Gods Woord letterlijk.
Kanttekeningen
De oorspronkelijke kanttekeningen van de Statenvertaling worden meegenomen en hertaald naar hedendaags Nederlands. Inhoudelijk blijven ze zo dicht mogelijk bij het origineel.
Hebreeuwse en Griekse woorden
Waar een kanttekening een Hebreeuws of Grieks woord bespreekt, wordt het woord zowel in het oorspronkelijke schrift als in transliteratie vermeld:
| Testament | Voorbeeld |
|---|---|
| OT | “Hebr. nefesh (נֶפֶשׁ), ziel” |
| NT | “Gr. kosmos (κοσμος), wereld” |
Type-aanduidingen
- Verklaring — uitleg van de tekst
- Kruisverwijzing — parallelteksten
- Tekstkritisch — varianten in handschriften
- Grondtekst — Hebreeuws/Grieks woordbetekenis
- Naamverklaring — etymologie bij eerste vermelding
Hertaalregels
- Hebreeuwse/Griekse woorden uitschrijven — altijd met origineel schrift + transliteratie, bijv. “Hebr. tsaba (צָבָא), legermacht”
- Bijbelverwijzingen als klikbare links
- Afkortingen voluit — “D.” → “Dat wil zeggen:”, “N.” → “Namelijk”
- Boekafkortingen moderniseren — Psal. → Ps., Actor. → Hand., Genes. → Gen., Apocal. → Openb.
- Tijdsgebonden disputen vermijden — de tekst moet puur bijbels blijven
Opmaak
- Woorden van God: rood, cursief, tussen aanhalingstekens
- Directe rede (mensen): cursief, tussen aanhalingstekens
- Kanttekening-markers: superscript-nummers, klikbaar
Technische uitgangspunten
Datamodel
Alle bijbeldata wordt opgeslagen als JSON — één bestand per bijbelboek (83 boeken: 66 canoniek + 16 apocrief + 1 gebedenboek). Elk vers bevat meerdere edities:
| Veld | Beschrijving |
|---|---|
text1637 / text1637_html | Statenvertaling 1637 (origineel) |
textSV1888 / textSV1888_html | Statenvertaling 1888 (Tukker-spelling) |
text2026 / text2026_html | Open Vertaling 2026 (CC0) |
grondtekst | Hebreeuws/Grieks per woord met Strong’s nummers en morfologie |
marginNotes | Kanttekeningen in drie edities (1637, 1888, 2026) |
status | Bewerkingsstatus: empty / draft / review / final |
Grondtekst en Strong’s
De volledige grondtekst (441.868 woorden, 83% dekking) is gekoppeld aan Strong’s nummers voor directe toegang tot de Hebreeuwse en Griekse betekenis. Bronnen:
- OT: Open Scriptures Hebrew Bible (OSHB/morphhb)
- NT: Open Greek New Testament (OpenGNT)
- Lexicons: BDB Hebreeuws (~8.700 entries) en Abbott-Smith Grieks (~5.600 entries)
Directe rede en God-citaten
- God-citaten: 6.322 verzen handmatig geïdentificeerd. Weergave: rood, cursief, met aanhalingstekens.
- Menselijke citaten: 5.000 citaten met spreker en versbereik. Weergave: cursief met aanhalingstekens.
Phrase-level diff
Een geautomatiseerd diff-systeem vergelijkt de Open Vertaling met de SV1888 op begripsniveau, met bekende vervangingspatronen (naamvallen, Godsnamen, etc.). Hiermee zijn 24.722 verzen met wijzigingen geëxporteerd.
Schilderijen
937 schilderijen zijn gekoppeld aan bijbelverwijzingen: 815 van statenvertaling.net en 122 van Jan van ’t Hoff (gospelimages.com). Elke schilderij bevat metadata (kunstenaar, jaar, museum, bijbeltekst).
Statistieken
| Onderdeel | Aantal |
|---|---|
| Boeken | 83 (66 canoniek + 16 apocrief + 1 gebedenboek) |
| Verzen | 37.314 |
| Grondtekstwoorden | 441.868 |
| God-citaten | 6.322 verzen |
| Directe citaten (totaal) | 5.000+ |
| Vervangen verouderde woorden | 22.112 |
| Schilderijen | 937 |
| Boekinleidingen | 83 |
| Hoofdstukinleidingen | 158 |
Bekijk een voorbeeld: Genesis 1, Johannes 3 & Romeinen 8 in de Open Vertaling
Changelog
v0.10
- Citaat-grenzen verbeterd: citaten beginnen nu na de dubbelpunt, niet bij het begin van het vers. Inleidende verzen (“zeggende:”) worden niet meer als citaat gemarkeerd. Genesis volledig geaudit.
- 599 verouderde woorden vervangen: eer→voordat (277x), moede→moe (82x), wien→wie (240x).
- 1.130x dezer/dezes → van deze.
- Begrippenlijst Genesis: 922 begrippen — personen, plaatsen, volkeren, theologische begrippen, verouderde woorden. Klikbare woorden met popup-uitleg.
- Tag-systeem: topicale tags op bijbelverzen (bijv. “Gods leiding”). Gekleurde bolletjes bij versnummers.
- Statistieken-pagina: live statistieken met aantallen per boek, woordwijzigingen, citaten, grondtekst-dekking.
- Engel van JAHWEH / Engel Gods: als begrip met Hebreeuws.
- Gen 6:4: Nephilim in plaats van reuzen.
- Directe rede aanhalingstekens: menselijke citaten nu ook met aanhalingstekens.
- Gebroken woorden gefixed: “ondervin den” → “ondervinden”, “kin deren” → “kinderen”.
- Uitgangspunten uitgebreid: eer→voordat, moede→moe, wien→wie, dezer→van deze.
- Zoekfunctie: doorzoek alle 83 bijbelboeken op woord of zinsdeel.
- Vers selectie & kopieer: klik op verzen om te selecteren, kopieer met of zonder opmaak.
- Bijbelse Encyclopedie: 8.842 artikelen uit Easton’s (1897) en Nave’s (1896), vertaald naar het Nederlands.
v0.9
- Gecureerde God-citaten: 6.322 verzen handmatig geïdentificeerd, opgeslagen in god-speaks.json. 100% betrouwbare toepassing via versnummer.
- Alle directe citaten: 5.000 citaten (God + mens) geïdentificeerd met spreker en versbereik.
- God-citaten opmaak: rood, cursief, met aanhalingstekens.
- 22.112 verouderde woorden vervangen: doch→maar, ganse→gehele, hetgeen→wat, iegelijk→iedereen, wederom→opnieuw, terstond→meteen, mitsgaders→en ook, desgelijks→evenzo, en 20+ andere.
- Spelling inleidingen: 83 boekinleidingen en 158 hoofdstukinleidingen gemoderniseerd.
- Gen 6:4: reuzen → Nephilim.
- Leesversie: statische HTML export met boek/hoofdstuk navigatie.
- JSON als single source of truth: directe JSON-bestanden, geen SQLite-tussenlaag meer voor bijbeldata.
- KT Diff kolom: phrase-level diff voor kanttekeningen (SV1888 vs OV2026), 24.722 verzen.
- Schilderijen: 937 schilderijen gekoppeld aan bijbelverwijzingen.
- Uitgangspunten uitgebreid: geen nuancering op Gods Woord, 30+ woordvervangingen gedocumenteerd.
v0.8
- Nieuw uitgangspunt: SV1888 als vertrekpunt, minimale wijzigingen.
- Genesis compleet herzien (50 hfdst): zo dicht mogelijk bij SV1888, incl. 50 hoofdstukinleidingen.
- Volledige SV1888: alle 66 boeken + 16 apocriefen (37.314 verzen).
- Grondtekst: 441.868 woorden met Strong’s nummers (83% dekking).
- Strong’s inline: klikbare Strong’s nummers bij OV-tekst met lexicon-tooltip.
- 937 schilderijen: 815 statenvertaling.net + 122 Jan van ’t Hoff.
- Lexicon-pagina: doorzoekbaar BDB Hebreeuws + Abbott-Smith Grieks.
- Kolommen: SV1637, KT1637, SV1888, KT1888, OV2026, KT2026, Hebr/Grieks, Diff.
- Uitgangspunten herzien: JAHWEH, Heere≠HEERE, tijdsgebonden disputen vermijden.
v0.7
- Vertaaluitgangspunten herzien: letterlijkheid boven leesbaarheid.
- Bijbels register behouden: gedierte, gevogelte, uitspansel, afgrond, alzo.
- Genesis 1-4, Johannes 3 en Romeinen 8 herzien op basis van nieuwe uitgangspunten.
- Kanttekeningen alle boeken hertaald: modern Nederlands, Hebreeuwse en Griekse woorden met origineel schrift.
- Calvinistische bias geneutraliseerd: Hand. 13:48, Rom. 8-9, Joh. 3:16.
- Nieuw design: huisstijl De Kleine Ark (navy/goud/teal).
v0.6
- Kanttekeningen 1637 en hertaalde kanttekeningen als kolommen.
- Lexicon-tooltips bij Hebreeuwse/Griekse woorden.
- Kruisverwijzingen als klikbare links.
v0.5
- Strong’s nummers en grondtekst-weergave.
- Kolom-toggles voor flexibele weergave.
- HSV en NBG-51 vergelijkingskolommen.
v0.4
- Bewerkbare verzen met lokale opslag.
- Status per vers (leeg/concept/review/definitief).
- Import/export functionaliteit.
v0.1–0.3
- Eerste opzet vertaaltool.
- Genesis 1-3 als pilot.
- Godsnamen-systeem (JAHWEH).
Licentie
CC0 — Publiek domein
De Open Vertaling is vrijgegeven onder CC0. Iedereen mag de tekst vrij gebruiken, kopiëren, drukken en verspreiden. Zonder toestemming. Zonder kosten. Voor altijd.