Herzieningsuitgangspunten
De Open Vertaling is een publiek-domein herziening van de Statenvertaling — geen nieuwe vertaling. Het vertrekpunt is de SV1888; de tekst wordt zo min mogelijk gewijzigd.
Kernprincipe
De SV1888 is het vertrekpunt. Wijzig alleen wat werkelijk niet meer begrepen wordt. Letterlijkheid gaat voor leesbaarheid. Elk woord dat behouden kan worden, wordt behouden.
Positiebepaling
De Nederlandse bijbelvertalingen vormen een spectrum van letterlijk naar vrij:
SV 1637 → SV 1888 → Open Vertaling → NBG-51 → HSV → EBV → NBV-21
De Open Vertaling staat zo dicht mogelijk bij de SV1888. Afwijkingen worden alleen gemaakt voor naamvallen die niet meer begrepen worden, de Godsnaam, en verouderde vervoegingen.
Wat wordt gewijzigd
Minimale modernisering
Alleen deze categorieën worden aangepast:
| SV 1888 | Open Vertaling | Toelichting |
|---|---|---|
| den / der / des | de / van de / van het | Naamvallen niet meer begrepen |
| dien / dezen / denzelven | die / deze | Verwijzende naamvallen |
| hetwelk | dat / waarin | Betrekkelijk voornaamwoord |
| gij / Gij | u / U | Aanspreekvorm |
| zeide | zei | Verleden tijd enkelvoud (“zeiden” blijft) |
| Neen | Nee | Moderne spelling |
| Habel | Abel | Gangbare Nederlandse spelling |
| dewijl | omdat | Verouderd voegwoord |
| verbeidde | wachtte | Verouderd werkwoord |
| vertoefde | bleef / wachtte | Verouderd werkwoord |
| gedichtsel | maaksel / schepsel | Verouderd woord |
| doch | maar / echter | Verouderd voegwoord |
| voorts | verder / vervolgens | Verouderd bijwoord |
| ganse | gehele | Verouderd bijvoeglijk naamwoord |
| eer (= voordat) | voordat | Verouderd voegwoord |
| moede | moe | Verouderde vorm |
| wien | wie | Verouderde naamval |
| dezer / dezes | van deze | Verouderde naamval |
| maagschap | familie / verwanten | Verouderd woord |
| have | bezittingen / goederen | Verouderd woord |
| hetgeen | wat | Verouderd voornaamwoord |
| iegelijk | iedereen / elk | Verouderd voornaamwoord |
| wederom | opnieuw / weer | Verouderd bijwoord |
| wederkeren | terugkeren | Verouderd werkwoord |
| mitsgaders | en ook / samen met | Verouderd voegwoord |
| terstond | meteen | Verouderd bijwoord |
| voorwaar | werkelijk / zeker | Verouderd bijwoord |
| lieden | mensen | Verouderd woord |
| desgelijks | evenzo / ook | Verouderd bijwoord |
| alleenlijk | alleen / slechts | Verouderd bijwoord |
| overmits | omdat / aangezien | Verouderd voegwoord |
| geenszins | in geen geval | Verouderd bijwoord |
| droefheid | verdriet | Verouderd woord |
| tegenwoordigheid | aanwezigheid | Verouderd woord |
| gramschap | woede / toorn | Verouderd woord |
| aardrijk | aarde / land | Verouderd woord |
| nevens | naast / bij | Verouderd voorzetsel |
| wijders | verder | Verouderd bijwoord |
| altemaal | allemaal | Verouderde spelling |
| arend | adelaar | Verouderd woord |
| derhalve | daarom | Verouderd bijwoord |
| benevens | naast / samen met | Verouderd voorzetsel |
| nademaal | aangezien | Verouderd voegwoord |
| naardien | aangezien / omdat | Verouderd voegwoord |
| wijfje | vrouwtje | Verouderd woord |
| de HEERE / den HEERE | JAHWEH | Godsnaam (יהוה) |
| de HEERE God | God JAHWEH | God eerst, dan de Naam |
| des HEEREN | van JAHWEH | Genitief + Godsnaam |
Bijbels register behouden
Woorden die in de bijbelse traditie geworteld zijn en nog begrepen worden, worden niet vervangen door alledaags Nederlands:
| Behouden | Niet gebruiken | Reden |
|---|---|---|
| voortbrengen | laten ontstaan | Bijbels en begrijpelijk |
| vermenigvuldigen | talrijk worden | Bijbels en begrijpelijk |
| gedierte | dieren | Bijbels en begrijpelijk |
| gevogelte | vogels | Bijbels en begrijpelijk |
| zaaddragend | planten die zaad geven | Letterlijke weergave van grondtekst |
| kruipend gedierte | kleine dieren | Letterlijke weergave van grondtekst |
| wemelen | krioelen | Bijbels en begrijpelijk |
| uitspansel | firmament / hemelgewelf | Letterlijke weergave van raqia |
| afgrond | diepte | Letterlijke weergave van tehom |
| alzo | zo / op die manier | Behouden waar SV het gebruikt |
Bijbelse uitdrukkingsvormen behouden
| Niet gebruiken | Wel gebruiken | Toelichting |
|---|---|---|
| Laat er licht zijn | Er zij licht | De jussief-vorm heeft een gebiedende kracht |
| Laat de aarde voortbrengen | De aarde brenge voort | Directe gebiedsvorm bij Gods scheppingswoorden |
| Laten Wij mensen maken | Laat Ons mensen maken | “Ons” behouden als aanspreekvorm van de Drie-eenheid |
Zinsbouw
Volg de zinsbouw van de SV1888 zo nauw mogelijk. Splits lange zinnen niet op en voeg geen woorden toe die niet in de brontekst staan.
De zinsopbouw mag “krom” zijn naar moderne maatstaven. De oorspronkelijke structuur weegt zwaarder dan vloeiend modern proza.
Godsnamen
Oude Testament
| Statenvertaling | Open Vertaling | Hebreeuws |
|---|---|---|
| HEERE | JAHWEH | יהוה (JHWH) |
| God | God | אלהים (Elohim) |
| de HEERE God | God JAHWEH | יהוה אלהים — God eerst, dan de Naam |
| Heere HEERE | Adonai JAHWEH | אדני יהוה |
| Heere (= Adonai) | Heere | אדני — niet JAHWEH; dit is een andere titel |
| HEERE der heirscharen | JAHWEH van de legermachten | יהוה צבאות (JHWH Tsevaot) |
| God de Almachtige | El Shaddai | אל שדי |
| God de Allerhoogste | El Elyon | אל עליון |
Nieuwe Testament
| Statenvertaling | Open Vertaling | Grieks |
|---|---|---|
| Heere (= God, in OT-citaten) | JAHWEH [Kurios] | Κυριος |
| Heere (= Jezus) | Heer [Kurios] | Κυριος |
| God | God [Theos] | Θεος |
| Christus | Christus [Christos] | Χριστος |
| Jezus | Jezus [Ièsous] | Ἰησους |
Brontekstkeuze
Oude Testament
Primaire brontekst: BHS/BHQ (Codex Leningradensis).
Dode Zeerollen- en LXX-varianten worden in kanttekeningen vermeld waar relevant.
Nieuwe Testament
Primaire brontekst: NA28/ECM.
Waar de SV een TR-lezing volgt die niet in de oudste handschriften staat, wordt de NA28-lezing overgenomen. De TR-lezing wordt in de kanttekening vermeld.
Hele verzen die alleen in de TR staan, worden verplaatst naar kanttekeningen:
- Mk. 7:16, 9:44, 9:46, 11:26, 15:28
- Joh. 5:3b-4
- Hand. 8:37, 15:34
Grote passages in [[dubbele haken]] met kanttekening:
- Mk. 16:9-20 (lange slot van Markus)
- Joh. 7:53-8:11 (overspelige vrouw)
Vertaalcorrecties t.o.v. SV 1637
| Vers | SV 1637 | Open Vertaling | Reden |
|---|---|---|---|
| Gen. 2:7 | levende ziel | levend wezen | Nefesh = wezen, niet onsterfelijke ziel |
| Gen. 2:17 | zult gij den dood sterven | zult gij zeker sterven | Inf. absolutus als versterking |
| Gen. 2:18 | hulpe die als tegen hem over zij | een hulp tegenover hem | Kenegdo = als tegenover hem |
| Gen. 3:15 | datzelve | hij | Masculinum verwijst naar nageslacht |
| Gen. 3:16 | begeerte | verlangen | Modernere weergave |
| Gen. 6:4 | reuzen | nephilim | Transliteratie; KT: “reuzen, of: gevallenen” |
| Gen. 6:6 | het berouwde Hem | het smartte Hem | Vermijdt suggestie dat God een vergissing betreurt |
| OT passim | hel / graf (inconsistent) | dodenrijk | Alle 65 voorkomens van Sheol consequent |
Theologische keuzes
- Dodenrijk: “dodenrijk” in plaats van “hel” in het Oude Testament (Sheol consequent)
- Geest/vlees: Waar tegenover elkaar (Romeinen 8): “geest” met kleine letter
Tijdsgebonden disputen vermijden
De kanttekeningen vermijden tijdsgebonden theologische disputen (Contraremonstranten–Remonstranten, anti-katholieke polemiek). De tekst moet puur bijbels blijven. Waar de grondtekst meerdere lezingen toelaat, worden deze eerlijk naast elkaar gepresenteerd.
- Hand. 13:48: meerdere lezingen van “tetagmenoi” vermelden
- Rom. 8-9: meerdere interpretatietradities weergeven
- Joh. 3:16: “wereld” (kosmos) niet verengen
- Verbonds-/dooptheologie: geen confessionele positie innemen
- Anti-katholieke en anti-remonstrantse polemiek verwijderen
Geen nuancering op Gods Woord
Formuleringen in kanttekeningen die Gods Woord nuanceren of relativeren worden verwijderd. Bijvoorbeeld “Op menselijke wijze over God gesproken” bij Gen. 8:1 (“En God gedacht aan Noach”) suggereert dat de tekst eigenlijk iets anders bedoelt dan wat er staat. Wij nemen Gods Woord letterlijk en voegen geen nuancering toe.
Kanttekeningen
Herzieningsbeleid
De kanttekeningen worden minder ingrijpend herzien dan de bijbeltekst. Inhoudelijk blijven ze zo dicht mogelijk bij het origineel. Alleen spelling en onbegrijpelijke formuleringen worden gemoderniseerd. Theologische lading en uitleg worden behouden, tenzij het gaat om tijdsgebonden disputen.
Hebreeuwse en Griekse woorden
Principe: Waar een kanttekening een Hebreeuws of Grieks woord bespreekt, wordt het woord zowel in het oorspronkelijke schrift als in transliteratie vermeld.
| Testament | Voorbeeld |
|---|---|
| OT | “Hebr. nefesh (נֶפֶשׁ), ziel” |
| NT | “Gr. kosmos (κοσμος), wereld” |
Type-aanduidingen
- Verklaring — uitleg van de tekst
- Kruisverwijzing — parallelteksten
- Tekstkritisch — varianten in handschriften
- Grondtekst — Hebreeuws/Grieks woordbetekenis
- Naamverklaring — etymologie bij eerste vermelding
Naamverklaringen
| Naam | Eerste vermelding | Etymologie |
|---|---|---|
| Adam | Gen. 2:7 | adam = mens; verwant aan adama = aardbodem |
| Eva (Chawwa) | Gen. 3:20 | chawwa = leven(gevende) |
| Kaïn | Gen. 4:1 | qajin = verworven/gesmeed |
| Abel (Hevel) | Gen. 4:2 | hevel = ademtocht, vergankelijkheid |
| Seth | Gen. 4:25 | sjet = gezet/geplaatst |
| Noach | Gen. 5:29 | noach = rust; woordspeling met nacham = troosten |
| Abram/Abraham | Gen. 12:1 / 17:5 | av ram = verheven vader; av hamon = vader van een menigte |
| Jezus (Jesjoea) | Matt. 1:21 | jesjoea = JAHWEH redt |
Hertaalregels
- Hebreeuwse/Griekse woorden uitschrijven — altijd met origineel schrift + transliteratie
- Bijbelverwijzingen als klikbare links
- Afkortingen voluit — “D.” → “Dat wil zeggen:”, “N.” → “Namelijk”
- Boekafkortingen moderniseren — Psal. → Ps., Actor. → Hand., Genes. → Gen., Apocal. → Openb.
- Tijdsgebonden disputen vermijden
Opmaak
- Woorden van God: rood, cursief, tussen aanhalingstekens
- Directe rede (mensen): cursief, tussen aanhalingstekens
- Kanttekening-markers: superscript-nummers, klikbaar
Scope
De Open Vertaling omvat alle 66 canonieke boeken en 16 apocriefe boeken. De SV1888 tekst is beschikbaar voor de volledige Bijbel (37.314 verzen). Grondtekst met Strong’s nummers is beschikbaar voor 83% van de verzen.
Technische uitgangspunten
Datamodel
Alle bijbeldata wordt opgeslagen als JSON — één bestand per bijbelboek (83 boeken). Elk vers bevat meerdere edities:
| Veld | Beschrijving |
|---|---|
text1637 / text1637_html | Statenvertaling 1637 (origineel) |
textSV1888 / textSV1888_html | Statenvertaling 1888 (Tukker-spelling) |
text2026 / text2026_html | Open Vertaling 2026 (CC0) |
grondtekst | Hebreeuws/Grieks per woord met Strong’s nummers en morfologie |
marginNotes | Kanttekeningen in drie edities (1637, 1888, 2026) |
phraseDiff | Phrase-level diff OV ↔ SV1888 |
status | Bewerkingsstatus: empty / draft / review / final |
Grondtekst en Strong’s
- OT: Open Scriptures Hebrew Bible (OSHB/morphhb)
- NT: Open Greek New Testament (OpenGNT)
- Lexicons: BDB Hebreeuws (~8.700 entries) en Abbott-Smith Grieks (~5.600 entries)
Directe rede en God-citaten
- God-citaten: 6.322 verzen geïdentificeerd, opgeslagen in god-speaks.json. Toepassing via versnummer (100% betrouwbaar).
- Menselijke citaten: 5.000+ citaten met spreker en versbereik in all-speech.json.
Phrase-level diff
Geautomatiseerd diff-systeem vergelijkt OV met SV1888 op begripsniveau, met bekende vervangingspatronen. 24.722 verzen met wijzigingen geëxporteerd.
Schilderijen
937 schilderijen gekoppeld aan bijbelverwijzingen: 815 van statenvertaling.net en 122 van Jan van ’t Hoff (gospelimages.com).
Statistieken
| Onderdeel | Aantal |
|---|---|
| Boeken | 83 (66 canoniek + 16 apocrief + 1 gebedenboek) |
| Verzen | 37.314 |
| Grondtekstwoorden | 441.868 |
| God-citaten | 6.322 verzen |
| Vervangen verouderde woorden | 22.112 |
| Schilderijen | 937 |
| Boekinleidingen | 83 |
| Hoofdstukinleidingen | 158 |
Woordenlijst
De Open Vertaling behoudt bewust een aantal oudere Nederlandse woorden die tot het bijbelse register behoren. Hieronder een overzicht van deze woorden met uitleg:
Bewust behouden woorden
| Woord | Betekenis |
|---|---|
| alzo | “zo” of “op deze manier” |
| aldaar | “daar” of “op die plek” |
| spijze | “voedsel” of “eten” |
| gedierte | “dieren” (verzamelwoord) |
| gevogelte | “vogels” (verzamelwoord) |
| geboomte | “bomen” (verzamelwoord) |
| uitspansel | “de hemelkoepel” (weergave van raqia) |
| vermenigvuldigen | “zich voortplanten en toenemen” |
| aankleven | “zich hecht verbinden aan” |
| begeerte | “sterk verlangen” |
| afgrond | “bodemloze diepte” (tehom) |
| gramschap | “toorn, heftige boosheid” |
| voorwaar | “waarlijk, ik verzeker u” |
| vreze des Heeren | “ontzag voor God” |
| weldadigheid | “goedheid in de praktijk” |
| ontferming | “diepe bewogenheid die tot actie leidt” |
| tuchtiging | “opvoedkundige correctie” |
| knechtschap | “slavernij, onderworpenheid” |
| lijdzaamheid | “geduldig verdragen van tegenspoed” |
| goedertierenheid | “trouwe verbondsliefde” (chesed) |
| welgelukzalig | “zeer gezegend en gelukkig” |
Zie ook de begrippenlijst voor een uitgebreid overzicht van bijbelse begrippen met Hebreeuwse en Griekse grondwoorden.
Changelog
v0.10
- Citaat-grenzen verbeterd: citaten beginnen na de dubbelpunt. Genesis volledig geaudit.
- 599 verouderde woorden vervangen: eer→voordat (277x), moede→moe (82x), wien→wie (240x).
- 1.130x dezer/dezes → van deze.
- Begrippenlijst Genesis: 922 begrippen met klikbare popup-uitleg.
- Tag-systeem: topicale tags op bijbelverzen.
- Statistieken-pagina met live aantallen per boek.
- Directe rede aanhalingstekens: menselijke citaten nu ook met aanhalingstekens.
- Gebroken woorden gefixed.
- Uitgangspunten uitgebreid: eer→voordat, moede→moe, wien→wie, dezer→van deze.
- Zoekfunctie, vers selectie & kopieer, Bijbelse Encyclopedie (8.842 artikelen).
v0.9
- Gecureerde God-citaten: 6.322 verzen geïdentificeerd, opgeslagen in god-speaks.json.
- Alle directe citaten: 5.000 citaten (God + mens) met spreker en versbereik.
- 22.112 verouderde woorden vervangen: doch→maar, ganse→gehele, hetgeen→wat, iegelijk→iedereen, wederom→opnieuw, terstond→meteen, mitsgaders→en ook, desgelijks→evenzo, en 20+ andere.
- Spelling inleidingen: 83 boekinleidingen en 158 hoofdstukinleidingen gemoderniseerd.
- Gen 6:4: reuzen → Nephilim.
- Leesversie: statische HTML export met boek/hoofdstuk navigatie.
- JSON als single source of truth.
- KT Diff kolom: phrase-level diff voor kanttekeningen, 24.722 verzen.
- 937 schilderijen gekoppeld aan bijbelverwijzingen.
- Uitgangspunten uitgebreid: geen nuancering op Gods Woord, 30+ woordvervangingen.
v0.8
- Nieuw uitgangspunt: SV1888 als vertrekpunt, minimale wijzigingen.
- Genesis compleet herzien (50 hfdst) incl. 50 hoofdstukinleidingen.
- Volledige SV1888: alle 66 boeken + 16 apocriefen (37.314 verzen).
- Grondtekst: 441.868 woorden met Strong’s nummers (83% dekking).
- Lexicons: BDB Hebreeuws + Abbott-Smith Grieks.
- Kolommen: SV1637, KT1637, SV1888, KT1888, OV2026, KT2026, Hebr/Grieks, Diff.
- Uitgangspunten herzien: JAHWEH, Heere≠HEERE, tijdsgebonden disputen vermijden.
v0.7
- Vertaaluitgangspunten herzien: letterlijkheid boven leesbaarheid.
- Bijbels register behouden: gedierte, gevogelte, uitspansel, afgrond, alzo.
- Genesis 1-4, Johannes 3, Romeinen 8 herzien.
- Kanttekeningen alle boeken hertaald.
- Calvinistische bias geneutraliseerd: Hand. 13:48, Rom. 8-9, Joh. 3:16.
v0.6
- Kanttekeningen als kolommen, lexicon-tooltips, kruisverwijzingen als links.
v0.5
- Strong’s nummers, kolom-toggles, HSV/NBG-51 vergelijking.
v0.4
- Bewerkbare verzen, status per vers, import/export.
v0.1–0.3
- Eerste opzet, Genesis 1-3 als pilot, Godsnamen-systeem.
Licentie
CC0 — Publiek domein
De Open Vertaling is vrijgegeven onder CC0. Iedereen mag de tekst vrij gebruiken, kopiëren, drukken en verspreiden. Zonder toestemming. Zonder kosten. Voor altijd.