Inleiding
De Dordtse Geloofsbelijdenis is een historisch document uit 1632, opgesteld door 51 doopsgezinde oudsten en dienaren in Dordrecht. Het is tegelijk een geloofsbelijdenis en een vredesverdrag — een uniek document dat niet geboren is uit theologische strijd, maar uit verlangen naar verzoening.
De Kleine Ark bereidt een nieuwe uitgave voor van dit bijzondere document.
Ontstaan — Dordrecht, 21 april 1632
Op 21 april 1632 kwamen 51 voorgangers, oudsten en diakenen van Vlaamse doopsgezinde gemeenten bijeen in Dordrecht. Na jaren van onderlinge verdeeldheid zochten zij verzoening. Onder leiding van Adriaan Cornelisz. (oudste te Dordrecht), Tobias Govertsz. van den Wijngaard (Amsterdam) en Pieter Grijspeer (Haarlem) werd een document opgesteld: de Confessie Ende Vredehandelinge.
Er was schuldbelijdenis. Er was vergeving. En er was de kus des vredes — het tastbare teken dat de verzoening niet alleen in woorden bestond.
Adriaan Cornelisz., de voornaamste auteur, overleed slechts zeven maanden later op 6 november 1632.
De achttien artikelen
Het hart van het document bevat 18 geloofsartikelen:
- I. Van God en de schepping
- II. Van de val des mensen
- III. Van de wederoprichting en verzoening
- IV. Van de komst van Christus
- V. Van de wet/het testament van Christus
- VI. Van de boete en beteringe des levens
- VII. Van het heilige doopsel
- VIII. Van de gemeente Christi
- IX. Van de verkiezing en diensten der leraren
- X. Van het heilige avondmaal
- XI. Van de voetwassing der heiligen
- XII. Van de huwelijkse staat
- XIII. Van het ambt der wereldlijke overheid
- XIV. Van de wederwraak (geweldloosheid)
- XV. Van het eedtzweren
- XVI. Van de kerkelijke ban
- XVII. Van de mijding der afgezonderden
- XVIII. Van de verrijzenis der doden en het laatste oordeel
Kenmerkende artikelen
Wat deze belijdenis onderscheidt
- Geloofsdoop (Art. VII): Alleen wie gelooft mag gedoopt worden. Kinderdoop wordt afgewezen.
- Geweldloosheid (Art. XIV): Volledige afwijzing van geweld en wraak.
- Voetwassing (Art. XI): Letterlijke praktijk van het wassen van elkaars voeten.
- Eedweigering (Art. XV): “Ja” is ja, “nee” is nee.
Een bijbels document
Wat opvalt aan de Dordtse Geloofsbelijdenis is dat zij bijna uitsluitend bijbelse taal gebruikt. Er is geen filosofisch jargon, geen scholastieke terminologie, geen abstracte dogmatiek. Elk artikel is doordrenkt van Schriftverwijzingen. Dit weerspiegelt de overtuiging dat Gods Woord zichzelf uitlegt — dat Gods Woord helder genoeg is om zonder menselijke toevoegingen begrepen te worden.
2 Timotheüs 3:16 “Heel de Schrift is door God ingegeven en is nuttig om daarmee te onderwijzen, te weerleggen, te verbeteren en op te voeden in de rechtvaardigheid.”
De opstellers lieten de Schrift spreken. Niet hun eigen wijsheid, maar het Woord van God vormde het fundament van hun belijdenis. Dat maakt dit document na bijna vierhonderd jaar nog steeds actueel en krachtig.
Van Dordrecht naar de wereld
De belijdenis werd voor het eerst gedrukt in Haarlem in 1633. Hoewel er slechts 8 Nederlandse edities verschenen, verspreidde het document zich opmerkelijk over de wereld:
- 116 Duitse edities
- 73 Engelse edities
- 5 Franse edities
- Totaal: minstens 202 bekende edities
De belijdenis werd opgenomen in de Martelaarsspiegel (1660) van Thieleman van Braght. Voor de Amish in Amerika werd het hét centrale geloofsdocument — het wordt tot op de dag van vandaag hardop voorgelezen in hun kerkdiensten.
Een tekst geschreven in 1632 in Dordrecht wordt bijna vierhonderd jaar later nog steeds hardop voorgelezen in kerken in het hart van Amerika.
Nieuwe uitgave
De Kleine Ark bereidt een nieuwe Nederlandse uitgave voor van de Dordtse Geloofsbelijdenis. Dit document verdient het om opnieuw gelezen en bestudeerd te worden. Meer informatie volgt.
Neem contact op: maartenvroegindeweij@gmail.com